---
title: "7.7. Genetische diversiteit bewaren"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/pf01/19300545/7.7.%20Genetische%20diversiteit%20bewaren"
format: markdown
---
Het bewaren van lokale bedreigde rassen kan op twee manieren:

1. Je bewaart ze levend (in situ).
2. Je bewaart ze in een genenbank (ex situ).

**In situ conservering**  
Het levend bewaren (in situ conservering) heeft een sterke voorkeur. Dan blijft het ras zichtbaar en is het direct bruikbaar. Maar een ras is meestal sterk in aantal teruggelopen, omdat het in productiviteit niet meer kan concurreren met een modern commercieel ras. Bij kleinere aantallen kun je minder streng selecteren. En de mogelijkheden van natuurlijke selectie, die leidt tot voortdurende aanpassing aan de omstandigheden, zijn ook kleiner. Natuurlijk is het bij een kleinere populatie ook moeilijker om de inteelttoename (en daarmee de afname in genetische diversiteit) te beperken. Maar naast deze bedreigingen voor rassen die in aantal teruglopen, zijn er ook kansen. Die kansen leiden er soms toe dat de aantallen weer gaan stijgen. Rassen kunnen een nieuwe bestemming krijgen, bijvoorbeeld in het beheer van de natuur of door de verkoop van hun producten als streekproducten.

**Genenbank**  
Wanneer er weinig kansen zijn voor rassen die teruglopen in aantallen is het aanleggen van een voorraad sperma of embryo’s in een genenbank aan te raden. Dit noemen we ex situ conservering. Letterlijk en figuurlijk wordt de populatie dan bevroren. Er is geen natuurlijke selectie (adaptatie) meer mogelijk en ook geen kunstmatige selectie (verbetering). Maar de inteelt neemt ook niet toe en er kunnen ook geen allelen verloren gaan door toeval. Op dit moment bevatten de meeste genenbanken sperma en nog vrijwel geen embryo’s. Dit komt omdat het invriezen van sperma bij veel diersoorten routine is in het fokprogramma. Het verzamelen van ingevroren sperma is veel goedkoper dan het verzamelen van ingevroren embryo’s. Dat betekent wel dat er nog voldoende vrouwtjes beschikbaar moeten blijven om met het sperma te worden geïnsemineerd.