---
title: "10.1 Data en berekeningswijze"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/kpikll/498270212/10.1%20Data%20en%20berekeningswijze"
format: markdown
---
## Berekeningswijze en bestaande rekeninstrumenten 

Met de KPI Waterbalans wordt op basis van generiek beschikbare data gekeken hoe de watervraag van de gewassen in het bouwplan op een bedrijf zich verhoudt tot de beschikbaarheid van water in de vorm van ‘groen water’. ‘Groen water’ betreft de hoeveelheid neerslag en de gemakkelijk beschikbare hoeveelheid vocht uit de bodem. Een score 1 betekent dat de watervraag gelijk is aan de hoeveelheid ‘groen’ water. Een score > 1 betekent dat de watervraag van de gewassen in het bouwplan kleiner is dan de waterbeschikbaarheid en dat er waterretentie of vernatting optreedt. Een score < 1 betekent dat de watervraag van de gewassen in het bouwplan groter is dan de waterbeschikbaarheid. Hoe lager de score, des te meer aanleiding er is om het watergebruik onder de loep te nemen, omdat er dan meer additioneel water in de vorm van irrigatie (‘blauw water’) nodig is om het vochttekort te compenseren. De beoordeling van additioneel watergebruik is afhankelijk van de waterbeschikbaarheid en daarmee regiospecifiek. Wanneer op een droogtegevoelige zandgrond, waar het grondwatergebruik onder druk staat, het bouwplan van een bedrijf uit een groot aandeel beregeningsbehoeftige gewassen bestaat, dan is aanpassing van het watergebruik belangrijker dan wanneer het bouwplan uit gewassen bestaat die een relatief lage beregeningsbehoefte hebben of helemaal niet beregend worden.

In het scoremodel wordt uitgegaan van generiek beschikbare data en die zouden voor wat betreft het watergebruik bedrijfsspecifiek gemaakt kunnen worden, door de geschatte inzet van beregening te vervangen door werkelijke beregeningsgiften. Daarmee kan de bedrijfsscore meer op de werkelijke bedrijfssituatie dan op basis van bedrijfsregistratiegegevens worden gebaseerd.

De berekening van de KPI-K Waterbalans gaat aan de hand van de volgende formule:

![image-20260506-152413.png](media://9835623d-b2e1-453c-acff-54b951960f61)

## Benodigde data en bronnen, inclusief bestaande datasystemen 

De benodigde data om de KPI-K Waterbalans te berekenen staan in tabel 1.1. Daarbij is onderscheid gemaakt in vereiste en gewenste data. Met de gewenste data kan de berekening van de score verfijnd worden (inzet beregening), zodat de uitkomst meer recht doet aan de werkelijkheid of meer gedetailleerd wordt (waterconservering) om alle inspanningen om het beslag op het watersysteem te verkleinen mee te kunnen nemen.

De beschikbare hoeveelheid ‘groen water’ is afhankelijk van het type bodem en bodembeheer, de hydrologie, het gewas en de neerslag. Per perceel wordt het vochtleverend vermogen van de bodem bepaald op basis van de bodemtextuur volgens de Bodemfysische Eenhedenkaart (BOFEK2020; Heinen et al., 2020) en de hydrologie (gemiddelde hoogste en laagste grondwaterstand) op basis van de WDM-kaart (Knotters et al., 2021). Voor neerslag wordt gebruikgemaakt van het dichtstbijzijnde neerslagstation. De potentiële gewasverdamping van gewassen is modelmatig bepaald en staat in tabel 1.2.

In de berekening wordt het vochttekort niet volledig opgeheven met beregening, maar wordt een aandeel vochttekort toegestaan. Het aandeel van het vochttekort dat per gewas wordt toegestaan voordat beregening wordt ingezet staat eveneens in tabel 1.2. Voor het gewas ‘Natuurlijk grasland’ en gewasgroep ‘Overige gras, groenbemesting, vanggewas’ is verondersteld dat deze niet beregend worden

Met een R-script wordt op basis van een shape-file van een bedrijf de KPI-score Waterbalans geheel geautomatiseerd berekend. Met bedrijfsspecifieke beregeningsdata zou de score nader toegespitst kunnen worden op het werkelijke watergebruik van een bedrijf.

![image-20260506-152540.png](media://1754d515-4d92-45e1-a583-4c553c8cdddd)

![image-20260506-152623.png](media://ecad0afc-c4f6-48da-82a1-e262e6521974)