---
title: "10.5 Verfijningsopties"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/kpikll/497483797/10.5%20Verfijningsopties"
format: markdown
---
*Periode waterbalans* 

Vooralsnog wordt de waterbalans voor een gewas over het gehele groeiseizoen berekend, in plaats van onderscheid te maken in gewasfasen binnen het groeiseizoen. Tussen gewasfasen verschilt de watervraag en de beregeningsbehoefte. Dit dient nog verder verfijnd te worden en daarmee zal ook minder compensatie tussen neerslagtekort en -overschot binnen het groeiseizoen plaatsvinden.

*Verschil in watervraag tussen gewassen *

Voor de huidige invulling van de bodemvochtbalans wordt de maximale score 1 behaald op het moment dat gewassen niet beregenend worden, terwijl gewassen in basis verschillen in watervraag (‘groen’ watergebruik). Gewassen met een grote watervraag worden nu nog hetzelfde gewaardeerd als gewassen met een lage(re) watervraag. De score zou hier verder op verfijnd kunnen worden. Het is denkbaar dat een waterbalansscore die gunstig is voor het regionale watersysteem (bijvoorbeeld het telen van gewassen die een aangetoonde hogere gewasscore hebben) in de toekomst in specifieke regio’s gewaardeerd gaat worden als een maatschappelijke ecosysteemdienst.

*Registratie beregening *

Om de methodiek te verfijnen kan de modelmatig geschatte hoeveelheid ‘groen’ watergebruik gecombineerd worden met een opgave van ‘blauw’ watergebruik door de boer. De eenvoudigste wijze hiertoe is dat de boer per perceel aangeeft of wel of niet beregend is. Een verdere verfijning is dat aangegeven wordt of weinig, matig of veel beregend wordt. De meest betrouwbare en geborgde methode van een score voor de waterbalans is de registratie van beregening. Het gebruik van oppervlakte- en grondwater wordt alleen bij hele grote onttrekkingen geregistreerd. Er zijn gebieden waar nu getest wordt met beregeningsregistraties (onder andere in de provincie Brabant), maar dat is tot op heden nog niet ver genoeg ontwikkeld om op landelijke schaal als KPI Waterbalans te gebruiken. De registratie van beregening wordt soms (deels) vastgelegd in bedrijfsmanagementsystemen (als van Dacom en Agrovision).

Het effect van waterconserverende maatregelen, zoals bijvoorbeeld het vasthouden van water met stuwtjes of het peilgestuurd maken van drainage, zou aan de KPI Waterbalans toegevoegd kunnen worden. Dit vereist wel een locatiespecifieke interpretatie van het effect van maatregelen door het betreffende waterschap en/of provincie.

*Bodemkwaliteitsmeting *

Voor de wat langere termijn zou het goed zijn om in aanvulling op de gewassamenstelling een objectieve fysieke bodemkwaliteitsmeting te verkrijgen om het aspect waterkwantiteit (en bodemkwaliteit natuurlijk) beter te kunnen adresseren, vooral waar het bodemverdichting betreft. Het perspectief op een goedkope en gemakkelijke objectieve meting van bodemverdichting of infiltratiecapaciteit is klein en zou hoe dan ook een tijdrovende meetcampagne op een bedrijf vergen. Het verdient volgens ons daarom aanbeveling om te onderzoeken wat er met remote sensing zou kunnen worden bereikt. Denk hierbij aan een proxy op basis van plassen op het land na (hevige) neerslag (zie onder andere Massop et al., 2014), en aan temperatuur en vochtgehalte aan het bodemoppervlak. Een dergelijke proxy kan waarschijnlijk niet naar een absolute maat worden vertaald, maar laat wel vergelijking tussen percelen toe, of een benadering met benchmarks.