---
title: "3.2.2 - Een overzicht van maatregelen melkveehouderij"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/VVA/89620563/3.2.2%20-%20Een%20overzicht%20van%20maatregelen%20melkveehouderij"
format: markdown
---
Wat betreft de melkveehouderij gaat het om maatregelen die een boer op het eigen bedrijf kan uitvoeren, maar ook om maatregelen die in samenspraak met anderen uitgevoerd moeten worden
## Grasland
Daarbij gaat het vooral om meer diversiteit (minder Engels raaigras, meer kruiden, meer randen) en minder ingrepen (zoals blijvend grasland, geen herbiciden). Daarbij is ook goed mestbeheer essentieel, met vaste mest en dus geen of weinig drijfmest. Dit alles leidt tot meer biodiversiteit, een gezondere bodem, gezondere dieren en betere weerbaarheid bij extreme weersomstandigheden zoals droogte en hevige regenval. Daar staat een lagere grasproductie met minder eiwit tegenover, maar dit kan tot 20-25% ingepast worden in het rantsoen zonder daling van de melkproductie. Bij extensieve bedrijven kan dit percentage nog worden verhoogd (Dijkshoorn-Dekker e.a., 2020).
Een voorbeeld van een maatregel voor de melkveehouderij is het realiseren van extensief kruidenrijk grasland. Dit is goed voor de biodiversiteit en klimaatbestendigheid van het weiland, maar ook voor de diergezondheid vanwege een gevarieerder voedingspatroon (met kruiden). Verschraling is essentieel om kruiden de kans te geven zich te ontwikkelen, dus het gebruik van drijfmest moet achterwege worden gelaten. Uitgesteld maaien en beweiden geeft de kruiden de kans te bloeien en zich uit te zaaien.
Productief kruidenrijk grasland is anders dan extensief kruidenrijk grasland. Productief kruidenrijk grasland wordt in- of doorgezaaid met een beperkt aantal veredelde kruiden die gunstig zijn voor diergezondheid en/of melkproductie, zoals witte klaver, smalle weegbree en cichorei. Dergelijke graslanden leveren meer op voor de biodiversiteit dan graslanden zonder kruiden, maar minder dan extensieve graslanden. Deze hebben namelijk meer plantensoorten van inheemse herkomst, waar meer insecten bij zijn gebaat, Productieve kruidenrijke graslanden moeten meestal na enkele jaren opnieuw in- of doorgezaaid worden.
Een ander voorbeeld is optimalisatie van de bemesting om uitstoot van stikstof en broeikasgassen te voorkomen. Daarbij is het belangrijk de bemesting zorgvuldig aan te passen aan de plantbehoefte en niet teveel te bemesten. Scheiding van de dunne en dikke fractie helpt om de juiste nutriënten op het juiste moment aan te voeren. De dunne fractie bevat in verhouding meer stikstof en de dikke fractie meer fosfaat. Over het algemeen zal scheiding van de dikke en dunne fractie meer arbeid kosten, maar kan er bespaard worden op kunstmest.
Lees meer over kruidenrijk grasland, niet-kerende grondbewerking en verbeteren mestkwaliteit: [https://wiki.groenkennisnet.nl/display/LNL/Kruidenrijk+grasland](https://wiki.groenkennisnet.nl/display/LNL/Kruidenrijk+grasland) [https://wiki.groenkennisnet.nl/display/LNL/Niet+kerende+grondbewerking](https://wiki.groenkennisnet.nl/display/LNL/Niet+kerende+grondbewerking) [https://wiki.groenkennisnet.nl/display/tdct04/Verbeteren+mestkwaliteit](https://wiki.groenkennisnet.nl/display/tdct04/Verbeteren+mestkwaliteit)
## Bedrijfsvoering algemeen
Hierbij kan gedacht worden aan betere bemesting (minder drijfmest en minder kunstmest), lichtere machines om de bodem niet dicht te rijden en ook hier weer meer diversiteit (genetische diversiteit van dieren vergroten, wat ook de risico’s vermindert) en minder inputs van buitenaf (zoals ontwormingsmiddelen, insecticiden en krachtvoer). Een juiste bemesting is belangrijk voor de (bodem)biodiversiteit maar ook om uitstoot van stikstof, fosfaat en co2 te beperken.
## ANLb
Te denken valt aan maatregelen ter voorkoming van uitspoeling van nutriënten (randenbeheer, slootkantbeheer) ten behoeve van weidevogels en andere biodiversiteit (uitgesteld maaien, plas-dras, kruidenrijk grasland), landschapselementen (hagen, bomen) etc. In aangewezen gebieden kunnen boeren zich aanmelden voor een vergoeding voor ANLb bij een agrarisch collectief. De collectieven maken afspraken met - en krijgen financiering voor - het ANLb van de provincie.
## Waterpeil
Een hoger grondwaterpeil zal vaak in samenspraak met anderen, zoals het Waterschap, uitgevoerd moeten worden. Daarbij kan gedacht worden aan onderwaterdrainage, bijvoorbeeld in het veenweidegebied, als instrument om bodemdaling en co2 uitstoot te verminderen. De vraag is natuurlijk wie de kosten gaan betalen. Een goedkoper alternatief is greppelinfiltratie, al dan niet in combinatie met drainage. Veel greppels liggen er immers al en deze worden dan niet alleen gebruikt voor afvoer van water, maar ook voor vernatting.
Lees meer over het toepassen van plas-/drasstroken en een verhoogd waterpeil [op de wiki van Groenkennisnet](https://wiki.groenkennisnet.nl/display/LNL/Veehouderij+-+gezonde+bodem)[ ](https://wiki.groenkennisnet.nl/display/LNL/Veehouderij+-+gezonde+bodem)
Proefboerderij KTC Zegveld test nieuwe methodes, bijvoorbeeld onderwaterdrainage, en deelt de bevindingen. Ook hebben zij een proeftuin in de Krimpenerwaard. Verduurzamen is het centrale thema bij KTC Zegveld. .