---
title: "4.13 De mogelijkheden van DNA-analyse en monsters voor het verzamelen van DNA (2024)"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/LFH/302088406/4.13%20De%20mogelijkheden%20van%20DNA-analyse%20en%20monsters%20voor%20het%20verzamelen%20van%20DNA%20(2024)"
format: markdown
---
DNA-informatie wordt gebruikt voor het controleren van de afstamming, met deze informatie zijn de locaties van genen op het genoom te identificeren, hiermee kan de biodiversiteit in een populatie gemeten worden en het is een heel belangrijk hulpmiddel bij het selecteren van de beste dieren voor de fokkerij.

DNA zit in alle cellen binnen een kern, zowel in lichaamscellen als in sperma en eicellen. In somatische cellen is het DNA-materiaal in alle cellen van een individu hetzelfde, terwijl in sperma en eicellen het DNA-gehalte tussen cellen verschilt. Die cellen zijn haploïde, de hoeveelheid DNA is gehalveerd. Als gevolg van recombinatiegebeurtenissen tijdens de meiose is er veel variatie in de DNA-samenstelling in sperma- of eicellen van een individu. Om die reden zijn sperma en eicellen niet bij voorkeur de bron van DNA voor de genotypering van een individu.

Voor de DNA-genotypering zijn een aantal cellen met een kern nodig. De beste bron is bloed, waar de lymfocyten een kern hebben. Bij vogels en vissen hebben ook de erytrocyten een kern. Om die reden is voor de DNA-verzameling bij vogels en vissen kleinere bloedmonsters nodig dan bij zoogdiersoorten. Nadeel van bloed is dat het tijd en moeite kost om de monsters van een groot aantal dieren te verzamelen. Bloedafname heeft misschien niet altijd de voorkeur (het is invasief: het geeft een klein wondje), ook al is dit vanuit het perspectief van DNA-isolatie de beste optie.

Een derde methode voor DNA-verzameling is het afnemen van wangslijmcellen uit de bek. Met een wattenstaafje worden een deel van de slijmcellen uit de binnenkant van de wang verzameld. De kwaliteit van de DNA-extractie is vergelijkbaar met die van de haarwortels. Maar houd er rekening mee dat wangslijm mogelijk verontreinigd is met DNA van planten die door het dier worden gegeten. Het kost meer moeite om de monsters van het wangslijmvlies te nemen in vergelijking met haarwortels. Wanneer de dieren heel weinig haar hebben, kan dit een alternatief zijn.