---
title: "4.3 Fenotypen verzamelen, monogene en polygene kenmerken"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/LFH/302088248/4.3%20Fenotypen%20verzamelen%2C%20monogene%20en%20polygene%20kenmerken"
format: markdown
---
Sommige eigenschappen van dieren vereisen niet veel kennis of ervaring om ze te registreren. De kleur van dieren is een goed voorbeeld: bijvoorbeeld in een konijnenras zijn de dieren zwart of bruin. Je kunt dit registreren in een computer als 0 voor zwart en 1 voor bruin of 1 voor zwart en 2 voor bruin. Zulke eigenschappen worden in genetische termen monogene genoemd: de expressie wordt bepaald door de allelen van één gen. Net zoals kleur zijn sommige eigenschappen gebaseerd op een beperkt aantal genen en dat is de reden dat het kenmerk in een beperkt aantal klassen kan worden geregistreerd. Veel recessieve erfelijke gebreken bij dieren zijn monogeen: de allelen in één gen bepalen het fenotype: gezond of ongezond. In statistische termen zijn deze variabelen discreet, ze worden geregistreerd in een beperkt aantal klassen. Als je de kleurkenmerken van het konijnenras beschrijft kun je berekenen dat x% van de dieren zwart en y% van de dieren bruin zijn.

Veel eigenschappen van dieren zijn echter polygeen, ze worden veroorzaakt door de effecten van vele genen. Veel polygene kenmerken zijn kwantitatief en continu en deze kunnen gemeten worden in metrische eenheden zoals kg, l, mm, etc. Sommige eigenschappen zijn weliswaar continu, maar worden gemeten in categorieën zodat ze een lineaire schaal benaderen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de eigenschappen van de exterieur van dieren of de prestatie bepaald door jury’s of inspecteurs. Zij scoren de eigenschappen van de dieren op een schaal, bijvoorbeeld 1-5 of 1-10. Sommige polygene eigenschappen, zoals het voorkomen van een ziekte zijn binair; ziek (bijv. 1) of niet (bijv. 0).