---
title: "7.7.1\tZaaien in kerende aanpak"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923631669/7.7.1%09Zaaien%20in%20kerende%20aanpak"
format: markdown
---
Zaaien in gekeerde grond is een bewerking die de meeste boeren in Nederland kennen. Het is mogelijk om zaad te strooien of te plaatsen in een sleuf. In dit handboek zal enkel het laatste worden besproken omdat de bewerking als grondbewerking kan worden beschouwd. Zaaien in een sleuf houdt in dat de sleuf wordt geopend, het zaad wordt geplaatst en vervolgens weer wordt afgedekt. Soms drukt de zaaimachine de grond rond het zaad aan en/of drukt hij het zaad in de voor. Voor het zaaien zijn ten minste de [Grondbewerkingsbasishandelingen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923566081/3.+Grondbewerking+bouwblokken) opensnijden en/of opentrekken nodig om de sleuf te maken en schuiven en/of aandrukken om de sleuf te sluiten. Aandrukken kan ook worden gebruikt om het contact tussen grond en zaad te vergroten. De diepte van de grondbewerking is direct gekoppeld aan de zaaidiepte, die varieert van een paar millimeter tot 10 centimeter, afhankelijk van het geplante gewas. Wortelen worden bijvoorbeeld enkele millimeters diep gezaaid en winterbonen tussen 7 en 10 centimeter.

In gekeerde grond zijn de meeste, zo niet alle, gewasresten diep begraven. Daardoor zijn er weinig of geen resten in het zaaibed. Het contact tussen het zaad en de grond is schoon. Dit is een goed uitgangspunt voor een goede bevochtiging en ontkieming van de zaden. Bovendien is de grond kaal. Dit vangt zonne-energie op, die de grond opwarmt. Tijdens de koele tot koude periode van het jaar, die loopt van ongeveer half oktober tot begin mei, zorgt deze opgewarmde grond voor een snellere en krachtigere kieming en opkomst. Kale grond kan echter net zo snel afkoelen als dat het opwarmt. Het koelt snel af tijdens een regenbui of als het bewolkt is. Tot slot mineraliseert gekeerde grond vrij sterk en levert zo mineralen die gemakkelijk door planten worden opgenomen. In geploegde grond zijn er vaak genoeg mineralen beschikbaar om aan de behoeften van de zaailing te voldoen. In de biologische landbouw, waar plantenvoeding vaak een heikel punt is, worden percelen bijvoorbeeld bij zomergewassen vaak intensief bewerkt om de [Mineralisatie](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923336763/Bijlage+4+Gewasbehoefte) te activeren en de gewassen te voeden.

Kale grond heeft drie belangrijke nadelen: vatbaarheid voor korstvorming aan het oppervlak, vatbaarheid voor [Wind erosie](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922746981/Bijlage+1+Erosie) en beschadigging van zaailingen en, ten slotte, een ideale omgeving voor onkruid.

Bij een kale klei- of slibbodem speelt het risico op voor korstvorming aan het oppervlak. Dit heeft het nadeel dat ze de opkomst van zaailingen vertragen en/of blokkeren. Deze agronomische problemen kunnen een grote impact hebben op het opbrengstpotentieel en de financiële resultaten. Wanneer de omstandigheden goed zijn voor het ontstaan van een korst, is het erg moeilijk om het proces te stoppen. Het is wel mogelijk om het proces te vertragen door de grond vochtig te houden, bijvoorbeeld door irrigatie.

Nadat het gewas is opgekomen, kunnen sterke winden bodemdeeltjes losrukken en wegblazen. Zaailingen kunnen hierbij beschadigd worden. Rondvliegend zand kan bijvoorbeeld bladeren perforeren. In extreme gevallen kan dit leiden tot aanzienlijke verliezen. Oplossingen voor dit probleem worden behandeld in het hoofdstuk [Casus: Zaaien op zand met verstuivingsproblemen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923238457/9.3+Casus:+Zaaien+op+zand+met+verstuivingsproblemen).

Wat machines betreft stelt zaaien op gekeerde grond weinig eisen aan de zaaielementen. Ze moeten vooral een sleuf op de juiste diepte openen, het zaad op de bodem leggen, het geheel sluiten en/of opnieuw aandrukken. Daardoor kunnen alle moderne zaaimachines in gekeerde grond zaaien (Figuur 43).

![7_7_1 Zaaien in kerende regime Figuur 43.jpg](media://c8b8499a-1e14-478e-9ef9-a362bf749d4c)

Bron: 

[1] Cumela (2024), fotobank Cumela Branchorganisatie voor groen, grond en infra.

![0Logoveld 2025-2.jpg](media://45a5d8b4-1dd8-45fa-ab77-ea96e2505ff6)