--- title: "4.3 Vastegrond aanpak" canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923631640/4.3%20Vastegrond%20aanpak" format: markdown --- Vastegrond aanpak is een van de drie grote groepen van [Grondbewerkingsaanpakken](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923566081/3.+Grondbewerking+bouwblokken) De vastegrond aanpak, beter bekend als *zero-tillage* of *no-tillage* in het Engels, wordt zeer beperkt toegepast in de Nederlandse akkerbouw maar is een belangrijke grondbewerkingsmethode in het buitenland. De meeste Nederlandse telers en landbouwdeskundigen hebben een globaal idee van wat een vastegrond aanpak inhoudt, mede dankzij video's, foto's en artikelen uit het buitenland. Echter, de technische kennis om optimale keuzes te maken op dit gebied ontbreekt vaak. Vastegrond wil niet zeggen “geen grondbewerking”. De Engelse vertaling *no-tillage *is daarin misleidend. Er kan bij Vastegrond grondbewerking plaats vinden. Hierbij moet wel de structuur vast blijven. Daardoor bewaart de bodem zijn porositeit, draagkracht en bodemleven. Bij vastegrond grondbewerking worden uitsluitend [Grondbewerkingsbasishandelingen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923566081/3.+Grondbewerking+bouwblokken) toegepast die de grond niet bewust los maken. Daarom worden de basishandelingen lossnijden, lostrekken en keren niet toegepast. Dit betekent dat vastegrond grondbewerking wordt uitgevoerd door handelingen zoals [Snijwoelen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922746943/7.4.3+Snijwoelen), [Optilwoelen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923861038/7.4.2+Optilwoelen) (mits de intensiteit laag is), [(Ondergrond) bemesten](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923140119/7.9+(Ondergrond)+bemesten) (mits het de grond niet los maakt) en [Vastegrondzaaien](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923598909/7.7.3+Vastegrondzaaien). Vastegrondzaaien is het meest typerend voor deze aanpak. Woelen is niet gebruikelijk binnen deze aanpak en ondergrond bemesting wordt vaak gecombineerd met het zaaiwerk waardoor het minder opvalt. Vastegrondzaaien is een werkmethode die niet volledig nieuw is in Nederland. Het woord vastegrondzaaien is voor het eerst gebruikt in 1975 door Jan Voermans en zijn collega’s die de mogelijkheden om mais te zaaien in een grasland stoppel hebben onderzocht en getest[1][2]. Vastegrondzaaien wordt soms directzaaien genoemd maar dit gaat meer over de organisatie van werkzaamheden. Dit verschil wordt besproken in het hoofdstuk [Organisatie van de grondbewerkingen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922255678/7.11+Organisatie+van+de+grondbewerkingen). Buiten Nederland varieert het gebruik van vastegrondzaaien per regio en per gewas. Wintergranen en groenbemesters staan erom bekend goed te presteren in vastegrond aanpakken, mits de juiste technieken worden toegepast. Maïs, het grootste akkerbouwgewas in Nederland qua oppervlakte, wordt daarentegen als uitdagend beschouwd in vastegrond landbouw. In de Verenigde Staten, de grootste maisteler ter wereld, wordt dankzij technische ontwikkelingen en de verspreiding van kennis inmiddels [een derde van de mais vastegrond geteeld](https://s3.eu-west-1.amazonaws.com/files.thefarmingforum.co.uk/DirectDriller/Direct+Driller+Magazine+Issue+30.pdf#page=97). Gewassen met fijne zaden en korte groeicycli, zoals zaaiuien, worden als het meest uitdagend beschouwd in vastegrond landbouw (Figuur 27). Fijne zaden bevatten minder energie om een zaailing te ontwikkelen en de korte groeicyclus betekent dat fouten of problemen in de beginfase vaak zichtbaar blijven tot aan de oogst. Opvallend is dat, ondanks deze uitdagingen, sommige fijnzadige gewassen, zoals [uien in Argentinië](https://edepot.wur.nl/651891), dankzij technologische kennis toch in vastegrond landbouw worden onderzocht en geteeld. Het gebruik van herbicide om onkruiden te beheren en groenbemesters te doden is een controversieel onderwerp in de landbouw en vastegrond akkerbouw heeft een politiek gevoelige positie. Deze aanpak kan de grond niet losmaken om planten te doden en kan op het moment niet zonder herbiciden om de onkruiden te beheren. Deze huidige afhankelijkheid aan middelen die onder een vergrootglas liggen is problematisch. Beslissingen rondom deze middelen kunnen de ontwikkeling van vastegrond akkerbouw in een gebied, land en/of keten bepalen. De volgende twee onderwerpen zijn cruciaal voor wie denkt te starten met vastegrond akkerbouw: ·         [Vastegrondaanpak](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923303964/4.3.1+Vaste+grond+aanpak), ·         [Beginnen met vastegrond akkerbouw](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923009035/4.3.2+Beginnen+met+vaste+grond+akkerbouw). ![4_3 Vastegrond regime Figuur 27.jpg](media://a99d2e8c-0c55-4c52-ace3-4a10c4ae0202) > ℹ️ **Vastegrond en internationale organisaties** > ℹ️ > ℹ️ Niet alleen telers herkennen de voordelen van vastegrond akkerbouw. Officiële internationale instituten ondersteunen het grondbewerkingsaanpak, zoals de FAO, die het schrijven van [tekstboeken over vastegrondzaaien](https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/5c811ec9-0b86-4eb3-b816-b88c099af857/content) financiert. Ook natuur en klimaat NGOs kunnen de ontwikkeling van vastegrondzaaien ondersteunen. De Braziliaanse tak van het WWF promoot het als [duurzaam alternatief om grond te bewerken](https://www.wwf.org.br/natureza_brasileira/reducao_de_impactos2/agricultura/agr_acoes_resultados/agr_solucoes_cases_plantio2/) ondanks het feit dat lokale vastegrond akkerbouwers meestal herbiciden gebruiken om de onkruiden te beheersen. Tot slot kunnen ook politieke partijen vastegrond akkerbouw ondersteunen zoals het [provinciale bureau van de “Grune” in Zwitserland](https://verts-fr.ch/de/blog/news/bodenregenerierung-mit-der-no-till-technik). Bron:  [1] Voermans, J.A.M., & Harkink, H.J. (1975). Organisatorische aspecten van de teelt van mais na een voorgewas. *IMAG, publikatie, 36.* [2] Voermans, J.A.M., & Tijssen, A.C. (1975). Vastegrondzaai van mais in Frankrijk. *Landbouwmechanisatie, maart 1975*, 299–302. [3] D’Amico, J. P. (2022), Persoonlijke communicatie. ![0Logoveld 2025-2.jpg](media://7396d5d0-a3c5-4e58-8b00-51feb4b1b0c0)