---
title: "7.5\tVerkruimelen"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923238438/7.5%09Verkruimelen"
format: markdown
---
Verkruimelen is een grondbewerking die plaats vindt tussen de hoofdbewerking en de zaaibed voorbereiding of de ruggenbouw (secties [Zaaibed voorbereiden](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923205656/7.6+Zaaibed+voorbereiden) en [Ruggen bouwen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922812489/7.10+Ruggen+bouwen)). Het doel is om het land klaar te maken voor de toekomstige zaaibed voorbereiding of ruggenbouw. In andere worden: na de hoofd grondbewerking ligt het land te grof om in een keer de zaaibed of ruggen te maken. De kluiten moeten kleiner gemaakt worden en verkruimelen is de geschikte actie. Werkdiepte is meestal 5 tot 10 cm maar kan tot 15cm gaan in geval van de toekomstige ruggen. Verkruimelen komt vaker voor in zware en/of slecht verkruimelbare grond. Maar verkruimelen verhoogt niet de verkruimelbaarheid van een perceel. Het is een consequentie van de mattig tot slechte structuur en om die op de lange termijn te verbeteren zijn andere maatregelen nodig zoals voldoende beworteling en bodemleven.

Verkruimelen wordt vaak gedaan met een [Cultivator](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923828283/8.6+Cultivator) met trillende tanden. Deze kunnen snel veel kluiten openbreken en fijne losse grond maken zonder [de grond te versmeren](https://edepot.wur.nl/358922#:~:text=Versmering%20is%20vervorming%20van%20de,beter%20te%20herstellen%20dan%20versmering.). In andere worden, ze hebben meer capaciteit dan rotorkopeggen of frezen en verkruimelen beter dan schijveneggen (hoofdstukken [Rotorkopeg](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922746962/8.8+Rotorkopeg) en [Schijveneg](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923107377/8.5+Schijveneg)). De trillende tand helpt om smering te voorkomen door zijn vrijheid om te bewegen. Daarnaast helpen de trillende tanden ook met het optillen van de kluiten. Hierdoor verkruimelen de kluiten beter wanneer ze op de grond vallen. Ook een hogere rijsnelheid van de trekker helpt om de kluiten hoog op te tillen en te verkruimelen. Een hoge rijsnelheid op land met grote kluiten is echter minder goed voor de levensduur van de machine en voor het comfort van de chauffeur. Daarom is rijsnelheid hier vaak een afweging aan de hand van de perceel omstandigheden.

Ook de keuze van de beitel is van belang bij verkruimelen (Figuur 40). Hoewel alle soorten beitels ingezet kunnen worden, leveren sommigen betere resultaten dan anderen. De slanke beitel werkt in dit geval het beste. Deze zijn namelijk meer gericht op lostrekken dan op lossnijden. Tijdens de verkruimeling met een cultivator uitgerust met trillende tanden en smalle beitels worden de volgende [Grondbewerkingsbasishandelingen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923566081/3.+Grondbewerking+bouwblokken) gebruikt: [Grond lostrekken](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923598878/3.3+Grond+lostrekken), [Grond optillen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923336728/3.4+Grond+optillen) en [Grond laten vallen](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923828237/3.6+Grond+laten+vallen).

![7_5 Verkruimelen Figuur 40.jpg](media://f02a4f7f-1bcd-4e4e-b8e4-179802dc4c83)

Bron: 

[1] aangepast van Stokkermans, T. (2023a). Beeldbank Agritechnica 2023.

![0Logoveld 2025-2.jpg](media://e51f0942-c61d-4f55-9b67-3edb50ce9cb8)