---
title: "6. Grondbewerkingssysteem"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922746903/6.%20Grondbewerkingssysteem"
format: markdown
---
Grondbewerking vindt plaats op perceelniveau, maar is het resultaat van beslissingen die op bedrijfsniveau worden genomen. Verschillende factoren spelen hierbij een rol, zoals gewaskeuze, rotatieschema’s, contractuele verplichtingen, beschikbare tijd, persoonlijke voorkeuren, bodemtype, drainage, bandenspanning en asbelasting. Hierdoor ontstaat op elk landbouwbedrijf een specifiek grondbewerkingssysteem, afgestemd op de unieke omstandigheden van dat bedrijf.

Een grondbewerkingssysteem kan volledig kerend, niet-kerend (NKG) of een combinatie van verschillende bewerkingsaanpakken en intensiteiten zijn (Figuur 31). Een geoptimaliseerd systeem maakt vaak gebruik van twee tot drie verschillende bewerkingsmethoden. Het combineren van de [Kerende aanpak](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/922255650/4.1+Kerend+regime), de [Niet-kerende grondbewerkingsaanpak](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923467800/4.2+Niet+Kerende+Grondbewerking+regime) en de [Vastegrond aanpak](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923631640/4.3+Vaste+grond+regime) in één systeem hoeft geen tegenstrijdigheid te zijn; het kan juist goed functioneren en soms zelfs optimaal zijn. Bijvoorbeeld, op kleigrond kan na de oogst van wintergerst binnen 24 uur een groenbemester in de vaste grond worden gezaaid om de resterende bodemvochtigheid optimaal te benutten, waardoor de zaden efficiënt kunnen kiemen. Door gebruik te maken van moderne beitels bij vastegrondzaaien ontstaan zuivere zaaisleuven, terwijl stro, kaf en stoppels aan de oppervlakte blijven, wat leidt tot een lagere immobilisatie van stikstof. De beschikbare stikstof kan dan worden benut door de groenbemester voor zijn ontwikkeling. Aan het begin van de winter kan vervolgens de groenbemester en het perceel geploegd worden om een schoon zaaibed voor te bereiden voor fijnzadige gewassen, zoals uien of wortels. Voor deze gevoelige gewassen is een zuiver bodem-zaadcontact van cruciaal belang voor een succesvolle opkomst.

Na de oogst van wortels of uien kan het land worden gewoeld om verdichtingen door de oogst op te heffen. Na het verkruimelen van de bodem kan wintertarwe worden gezaaid. De vochtomstandigheden in oktober en november zijn vaak zodanig dat de zaden voldoende vocht opnemen zonder wateroverlast, waardoor de wortels goed de grond kunnen binnendringen. Bij een succesvolle vestiging ontwikkelt de wintertarwe zich vervolgens richting een goede oogst in juli/augustus. In de stoppels kan weer een groenbemester op de vaste grond worden gezaaid. Deze groenbemester wordt in de winter tot 15 cm diep ingewerkt om voldoende losse grond te creëren voor het opbouwen van ruggen en het poten van aardappelen in het voorjaar. Na de aardappeloogst kan een combinatie van ondiepe NKG en woelen worden toegepast om wintergerst te zaaien, waarmee de rotatie wordt gesloten. Dit voorbeeld met beperkte grondbewerking werkt echter vooral op gezonde bodems. Op percelen met uitdagingen, zoals verdichte lagen, weinig bodemleven of een slechte drainage kan het beschreven grondbewerkingssysteem mogelijk tegenvallende resultaten opleveren.

Een doordachte benadering van het grondbewerkingssysteem is essentieel. Door optimalisatie kan de bodemgezondheid en vruchtbaarheid worden verhoogd, wat bijdraagt aan het verlagen van teeltkosten, verhogen van opbrengsten en mogelijk het introduceren van nieuwe, rendabele gewassen in de rotatie. Een goed inzicht in het huidige grondbewerkingssysteem en de beschikbare alternatieven is een belangrijke voorwaarde voor verdere optimalisatie van het systeem.

Andere parameters van het boerenleven zoals werkplezier hebben ook invloed op het gekozen grondbewerkingssysteem en kunnen soms bepalend zijn (meer informatie: [Boerenleven en de effecten op het grondbewerkingssysteem](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/HGB/923205676/Bijlage+2+Boerenleven+en+zijn+effecten+op+de+grondbewerking+systeem)).

![6 Grondbewerkinssysteem Figuur 31.jpg](media://3be782ba-6526-43c8-b36c-7d164ece4ea8)

![0Logoveld 2025-2.jpg](media://e71e55eb-750f-4005-add1-b26abfbf8e5f)