--- title: "15. Bodemvriendelijke voertuigtechnieken" canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/CRL/930512970/15.%20Bodemvriendelijke%20voertuigtechnieken" format: markdown --- ![15.Bodemvriendelijkevoertuigtechnieken.jpg](media://4a4ee92f-4458-4ef7-bc90-de65e4a68779) | | | --- | | **Klimaatrisico – droogte, wateroverlast, temperatuurstijging en ziekten & plagen** | | Een verdichte ondergrond leidt tot opbrengstderving, nat- en droogteschade, planten die niet diep genoeg wortelen en een grotere gevoeligheid voor schimmelziekten. | | | | --- | | **Definities** | | De bodem van een perceel bestaat uit twee lagen: de bouwvoor en de ondergrond. Als er jaarlijks geploegd wordt ontstaat er een tussenlaag; de ploegzool. Bij bodemvriendelijke voertuigtechnieken hebben we het vooral over de ploegzool en de ondergrond. Bodemvriendelijke voertuigtechnieken onderscheiden zich in een aantal maatregelen:
- Bovenover ploegen - Lichtere machines, eventueel in combinatie met robotisering - Lage druk banden, in combinatie met een drukwisselsysteem - Brede machines, al dan niet in combinatie met vaste rijpaden - Vermindering van het veltransport: bunker-rooien in combinatie met kippers op de kopakker - Gereduceerd grondbewerking | | | | --- | | **Potentiële voor- en nadelen** | | **Voordelen (+)** | **Nadelen (-)** | | - Gezondere gewassen door betere groeiomstandigheden - Efficiëntere water- en nutriëntenopname | - Sommige maatregelen zijn ingrijpend, omdat het een aanpassing van de bedrijfsinrichting vergt - Kapitaalintensief - Nog niet voor alle werkzaamheden is een praktijkrijpe oplossing beschikbaar - Transport over de weg kan lastig zijn | | | | --- | | **Kosten** | | Aangezien het hier om een heel veel verschillende maatregelen gaat die allemaal verschillende uitvoeringen, kosten en baten hebben is het moeilijk om hier iets over te zeggen.
Een verdichte ondergrond kost gemiddeld €100 euro per ha/jaar aan opbrengstderving. Bij een hoog salderend gewas als aardappel loopt dit op naar €200 euro per ha/jaar. De effecten op het bouwplansaldo kunnen oplopen tot ruim 60%! | | | | --- | | **Ervaring uit het veld ** | | Een akkerbouwer uit Groningen:
> “*Bietenrooiers zijn bijna verdubbeld in gewicht de afgelopen 30 jaar. Je hebt nu machines die 60 ton wegen en niet de weg op mogen omdat ze het asfalt kapot rijden, maar rijden wel op het veld.”* | | | | --- | | **Aandachtspunten bij uitvoering** | | - Bij het voorkomen van bodemverdichting gaat het om een heel pakket van maatregelen. Denk hierbij aan bouwplan (veel granen en waar mogelijk jaarrond groenbemesters dan wel bedekte grond), rassenkeuze (vroege rassen), keuze in hoofdgrondbewerking, ontwatering en het bemestingsplan. Bodemvriendelijke voertuigtechnieken maken hier onderdeel vanuit. - Vooral het onder droge omstandigheden uitvoeren van werkzaamheden is heel belangrijk. - Kennis van de bouwvoor, ploegzool en ondergrond is belangrijk. Graaf eens een profielkuil om hier inzicht in te krijgen. | | | | --- | | **Effectiviteit ** | | ![15.1bodemvriendelijke voertuigtechnieken.png](media://cb8ac259-dde0-4f4b-8b71-ff3a9c241fa9) | | | | --- | | **Toepasbaarheid ** | | ![15.Bodemvriendelijkevoertuigtechnieken.png](media://bce2640c-6040-4b75-a947-bf67068ff171) | | | | --- | | **Achtergrondinformatie** | | - [Bodem­verdich­ting - Groen Kennisnet](https://groenkennisnet.nl/dossier/bodemverdichting-dossier) - [Youtube: Bodemverdichting; uitleg en herstel](https://www.youtube.com/watch?v=PS8UvYrhySA) - [Artikel: bodemverdichting-kost-gemiddeld-100-euro-per-hectare](https://www.akkerwijzer.nl/artikel/947278-bodemverdichting-kost-gemiddeld-100-euro-per-hectare/) - [Presentatie: Financiële gevolgen van bouwplanverdichting](https://edepot.wur.nl/637558) |