---
title: "CO2"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/CGT/208568329/CO2"
format: markdown
---
CO2 staat wereldwijd bekend als [broeikasgas](https://www.youtube.com/watch?v=ztWHqUFJRTs) dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde en klimaatverandering. Hoewel de hoge uitstoot van CO2 en resulterende klimaatcrisis niet ter discussie staan, blijft CO2 een essentieel onderdeel van de atmosfeer voor [de groei van planten](https://www.youtube.com/watch?v=0UzMaoaXKaM). De concentratie CO2 in de buitenlucht is de afgelopen 50 jaar van 325 ppm naar zo’n 410 ppm gestegen. In een kas wordt de CO2 concentratie tot wel 1000 ppm verhoogd omdat het gewas dan sneller groeit. Het aantal kilo’s tomaten per m2 neemt dan bijvoorbeeld flink toe.
De meeste CO2 die in de glastuinbouw gebruikt wordt, is afkomstig van fossiele brandstoffen. Het gaat dan voornamelijk om CO2 die vrijkomt bij de verbranding van aardgas in WKK’s. Een deel van de glastuinbouw krijgt CO2 geleverd via een uitgebreid leidingnetwerk. Die CO2 is gedeeltelijk bijproduct uit de petrochemische industrie en gedeeltelijk afkomstig uit een bio-ethanolfabriek.
Slechts [een heel beperkt deel van de CO](https://wiki-groenkennisnet.atlassian.net/wiki/spaces/CGT/pages/208830467)[2](https://wiki-groenkennisnet.atlassian.net/wiki/spaces/CGT/pages/208830467) die wordt gedoseerd in kassen wordt daadwerkelijk opgenomen en vastgelegd door het gewas. De rest (>90%) verdwijnt door de luchtramen naar de buitenlucht en is dus in feite uitstoot. Het verlies van CO2 door de ramen kan flink beperkt worden door slimmer te doseren op basis van meet- en regeltechniek. Ook kan een (semi-)gesloten kasontwerp met mechanische ventilatie de efficiëntie sterk verbeteren. Maar efficiënter gebruik van CO2 maakt nog geen circulair gebruik.
### Alternatieve bronnen voor CO2
Naarmate de [energietransitie](https://www.youtube.com/watch?v=RnvCbquYeIM) vordert en het gebruik van fossiele brandstoffen afneemt, neemt ook de productie van CO2 af. Alternatieve bronnen moeten dus worden overwogen als de glastuinbouw gebruik wil blijven maken van CO2 in de kas. Een van de mogelijkheden is de CO2 die vrijkomt bij de verbranding van afval. Maar ook die bron zal op de langere termijn verdwijnen, omdat er in een [circulaire economie](https://wiki-groenkennisnet.atlassian.net/wiki/spaces/CGT/pages/211451906) (vrijwel) geen afval bestaat om te verbranden.
De uitdaging is om innovatieve oplossingen voor CO2 gebruik in de glastuinbouw te ontwikkelen. De atmosfeer kan daarin een belangrijke rol spelen als bron. CO2 kan namelijk direct uit de buitenlucht worden gehaald met ‘Direct Air Capture’ technologie (DAC). Indirect zijn planten een bron van CO2 uit de atmosfeer omdat zij CO2 uit de buitenlucht vastleggen door middel van [fotosynthese](https://www.youtube.com/watch?v=0UzMaoaXKaM). Als organische reststromen zoals snoeiafval en mest verwerkt worden in bioreactoren komt die CO2 weer vrij en zou gebruikt kunnen worden in de kas.
### Spanningsveld tussen circulariteit en klimaatverandering
Als het om CO2 gaat is het bij elke innovatie van belang om het spanningsveld tussen circulariteit en klimaatverandering te beschouwen. Vanuit een circulair perspectief komt alle CO2 die bijvoorbeeld uit de atmosfeer wordt gehaald ook weer terug in de atmosfeer, en er is dus geen additionele uitstoot. Dit wordt ook wel ‘klimaatneutraal’ genoemd. Maar er gaan steeds meer stemmen op voor het verminderen van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer om klimaatverandering tegen te gaan. Dit wordt aangeduid met ‘klimaatpositief’ en betekent dat de CO2 uit DAC-installaties of bioreactoren langdurig moet worden opgeslagen. Denk aan [ondergrondse reservoirs](https://www.porthosco2.nl/), maar ook aan biochar> Macro (orah-tooltip)
en het aanplanten van bos voor het vastleggen van koolstof.
> ℹ️ **Meer weten?**
> ℹ️
> ℹ️ Meer weten over de toekomst van CO2 gebruik in de glastuinbouw? Lees het rapport [Carbon Dioxide Enrichment for Greenhouses in a Decarbonised Future](https://edepot.wur.nl/582215) door Van Tuyll et al. (2022).