---
title: "Ecosysteemdiensten"
canonical: "https://wiki.groenkennisnet.nl/space/BB/305758256/Ecosysteemdiensten"
format: markdown
---
De bodem kan dus verschillende ecosysteemdiensten leveren. Een [ecosysteemdienst](https://wiki.groenkennisnet.nl/space/gw/69435393/ecosysteemdienst) is een 'dienst' die door een gezond ecosysteem aan mensen wordt 'geleverd', in dit geval door de bodem. Dit kan gaan om het 'verstrekken' van een grondstof door een ecosysteem (bijvoorbeeld drinkwater), een regulerende dienst (bijvoorbeeld filteren van het water), een culturele dienst (bijvoorbeeld gelegenheid geven tot recreatie) of een dienst die de voorgaande diensten ondersteunt (bijvoorbeeld de kringloop van nutriënten in een ecosysteem).

Alhoewel een dienst abstract kan klinken bestaat de dienst eigenlijk uit vele kleinere functies (subfuncties) en deze weer uit processen die door de verschillende organismen in de bodem uitgevoerd worden. Bijvoorbeeld de ecosysteemdienst koolstofvastlegging is belangrijk voor de maatschappij omdat koolstof wordt vastgelegd als organisch materiaal in de bodem, waardoor er minder vrij CO<sub>2</sub> in de lucht is. In het [Biosis-project](https://biosisplatform.eu/)<sup>[1]</sup> wordt overzichtelijk weergegeven hoe verschillende ecosysteemdiensten die de bodem kan leveren weer bestaan uit kleinere subfuncties, processen en de daaraan gekoppelde organismen die deze processen uitvoeren.  
In de bodem zijn verschillende organismen niet alleen bezig met het uitvoeren van één proces. Bijvoorbeeld regenwormen zijn niet enkel dood organisch materiaal aan het fragmenteren, maar tegelijktijdig mengen ze bijvoorbeeld ook de grond en zorgen ze voor het samenklitten van bodemdeeltjes (Figuur 2). Deze samenklitting wordt dan weer niet enkel door regenwormen verzorgd, maar ook door andere organismen zoals schimmels en bacteriën.

![F2_kluit met regenworm JP.JPG](media://ee8b71c4-96d0-4434-96ae-f9337cfcc7ad)

#### Verder lezen

[1] Creamer, R.E.,J.M. Barel,G. Bongiorno,M.J. Zwetsloot. 2022. [The life of soils: Integrating the who and how of multifunctionality.](https://doi.org/10.1016/j.soilbio.2022.108561) Soil Biology and Biochemistry.

![0Logoveld 2025-2.jpg](media://15f59493-5fab-45a5-ac99-8af011341663)