Aanleiding van de gids

Biodiversiteit en landbouw kunnen elkaar versterken, maar de afgelopen decennia is de biodiversiteit in het agrarisch gebied sterk afgenomen, mede door de intensivering en schaalvergroting van de landbouw. Dit is onder andere zichtbaar in de afname van insecten- en vogelaantallen. Dit is niet alleen nadelig door de intrinsieke waarde van biodiversiteit maar ook voor de langdurige stabiliteit van de agrarische productie. Biodiversiteit is namelijk noodzakelijk voor ecosysteemdiensten zoals: bestuiving, biologische plaagbestrijding, bodemvruchtbaarheid, waterzuivering, productie en het in stand houden van natuurlijke hulpbronnen. Daarnaast is biodiversiteit ook maatschappelijk wenselijk en heeft het waarde voor cultuur en samenleving. Om deze waardes te behouden is een omslag in het denken nodig naar duurzame productie. In deze digitale gids kijken we naar de kansen en uitdagingen van natuurinclusieve maatregelen en wat die betekenen voor  jou als boer en de natuur.

Wat is natuurinclusieve landbouw?

Natuurinclusieve landbouw (NIL) kan als een zoektocht gezien worden naar een voedselproductie binnen de grenzen van natuur, milieu en leefomgeving. Met NIL probeer je als ondernemer om natuurlijke processen optimaal in de bedrijfsvoering te integreren en te benutten om het optimale evenwicht tussen natuur en productie te vinden. Je plant en zorgt  ook  voor voldoende voedsel en habitatvoorziening voor biodiversiteit op en rond de percelen. Hiernaast wordt er op gelet dat zo min mogelijke negatieve effecten van het teeltsysteem optreden in de natuur buiten het bedrijf. Zo kan jouw bedrijf met NIL robuuster worden: minder kwetsbaar voor ziekten, plagen en extreme weersomstandigheden en minder afhankelijk worden van externe inputs en schommelingen in markten. NIL kan dus bijdragen aan een duurzame en veerkrachtige bedrijfsvoering en toekomstbestendige bedrijven.

Hoe past natuurinclusieve landbouw in het beleid?

NIL kan ook een rol spelen bij maatschappelijke opgaven zoals klimaatmitigatie en –adaptatie, het sluiten van kringlopen en het verminderen van emissies naar de omgeving. In het beleid van de overheid en binnen de sector zijn er veel ontwikkelingen die mooi zijn te combineren en benutten met NIL. NIL past bijvoorbeeld goed in de LNV-visie voor kringlooplandbouw en duurzaam beheerde landbouwbodems. In het nationale en Europese beleid worden er steeds strengere eisen gesteld aan gebruik van bestrijdingsmiddelen en meststoffen om emissies naar de omgeving te verminderen. Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen in het GLB-beleid en marktpartijen om de inzet van NIL-maatregelen te vergoeden. Niet alleen beleid wijst naar het belang van een nieuwe aanpak, ook consumenten worden meer betrokken door nieuwe certificatieschema’s.

Doel van deze digitale gids voor natuurinclusieve akkerbouw

Er is al veel kennis over natuurinclusieve landbouw beschikbaar, maar deze kennis is erg versnipperd. Het doel van deze gids is om voor een aantal NIL-maatregelen de kennis praktisch toegankelijk te maken zodat jij als akkerbouwer gefundeerde keuzes kan maken en kan leren van de ervaringen van collega's. Het dient als een onafhankelijke informatiebron die oriënterende agrariërs een overzicht geeft van NIL-maatregelen en doorverwijst naar andere informatiebronnen voor verdieping. In de gids wordt aandacht besteed aan het identificeren van win-win situaties voor natuur en het bedrijfssysteem, zodat zowel de natuur als jij alsondernemer baat hebben bij de maatregelen.

Aan de slag

We hopen dat deze gids je inspireert om keuzes te maken om jouw bedrijf meer natuurinclusief te maken. Natuurinclusieve landbouw biedt voor elk agrarisch bedrijf meerwaarde. Als een maatregel je aanspreekt en toepasbaar is op jouw bedrijf is de volgende stap om meer informatie te zoeken, praktijkvoorbeelden te bezoeken, advies in te winnen of er zelf mee aan de slag te gaan. Als je feedback hebt op deze gids, stuur deze naar de beheerder, dan kunnen we de gids verbeteren.