Gewas: Diverse gewassen: Acer, Catalpa, Cotinus, Fraxinus, Tilia en Ulmus, en vruchtbomen zoals o.a. Prunus. Daarnaast zijn rozen, veel sierstruiken, vaste planten en zomerbloemen vatbaar

Wetenschappelijke naam: Verticillium albo-atrum en V. dahliae

Groep: Schimmels

Verticillium schadebeeld, verwelkte plant, TiliaVerkleuring van de houtvaten


Klik op de afbeelding voor een vergroting.

© Copyright WUR, NVWA (PD), DLV, KAD, Landbrugsinfo

Herkenning

Bladeren verwelken en takken sterven plotseling af. Lager in de aangetaste takken is een ringvormige olijfgroene, paarsgrijze tot bruine verkleuring zichtbaar in het hout. Verticillium symptomen ontstaan in de loop van het groeiseizoen en zijn vaak pas laat in het groeiseizoen op grotere schaal te zien. Daardoor worden ze nogal eens over het hoofd gezien of toegeschreven aan een vroege herfst. Karakteristiek voor Verticillium-verwelkingsziekte is dat de symptomen in eerste instantie éénzijdig aan de plant of zelfs eenzijdig in het blad optreden.


Levenswijze

Verticillium-infecties komen vanuit de grond. De schimmel dringt de wortel binnen en groeit door naar de houtvaten. Eenmaal in de vaten is besmetting van de gehele plant snel een feit omdat de sporen van de schimmel meestromen met de sapstroom van de wortel naar de kruin. Doordat de boom zich probeert te weren tegen de schimmel door zijn sapstromen af te sluiten, treden de karakteristieke ‘droogtesymptomen’ op. Wortellesie-aaltjes (Pratylenchus penetrans) kunnen een Verticillium aantasting sterk bevorderen doordat ze de schimmel helpen om de wortel binnen te dringen.

Een andere verspreidingsweg van Verticillium is via afvallende verwelkte en verdorde bladeren. De wind kan deze over grote afstand verspreiden en onder meer regenwormen zorgen ervoor dat het blad en daarmee ook de schimmel weer in de bodem terecht komt. Zo kan verspreiding van het blad van één zieke boom op een verder gezond perceel ertoe leiden dat voor de volgende jaren het hele perceel besmet raakt. Daarnaast kan de schimmel verspreid worden met besmette planten of door het verslepen van grond van aangetaste percelen (denk aan de grond in kluiten of aan machines). Kleine schimmelstructuren vormen zich in afgestorven weefsel. Deze kunnen jarenlang in de grond overleven. De schimmel overwintert op aangetaste plantendelen in de bodem. De verspreiding vindt plaats door wind, besmet materiaal en grondbewerking.

Maatregelen
  • Gezond uitgangsmateriaal gebruiken
  • Zorgen voor goede groeiomstandigheden, ontwatering, storende lagen, structuur
  • Niet planten op plaatsen waar aardappels, aardbeien of dahlia's hebben gestaan
  • Verwijder tijdig zieke bomen