Wat is vertical farming? Vertical farming wordt in verband gebracht met een veelheid aan begrippen:  rooftop farming, urban food systems, controlled environment agriculture, completerly controlled growing system, city farming, stadslandbouw, indoor farming, warehouse farm, container farming, voedselfabriek, en urban agriculture. Door Vertical Farming te contrasteren met de belangrijkste begrippen, wordt duidelijker wat Vertical Farming is. 

Agrotopia REO Roesselare - Van Bergen Kolpa Architecten
Agrotopia REO Roesselare - Van Bergen Kolpa Architecten

Vertical Farming en stadslandbouw

Vertical Farming wordt wel vergeleken met Urban Agriculture, ook wel urban farming, en stadslandbouw genoemd. Urban agriculture wordt kortweg omschreven als voedselproductie binnen de stadsgrenzen (FAO. 1996) Meer specifiek wordt Urban Agriculture gedefinieerd als een activiteit in of op de grens (peri-urban) van een stad of metropool, dat voedsel en andere producten produceert, verwerkt en distribueert, dat vooral menselijke en materiele bronnen (her-)gebruikt, en die zelf menselijke en materiele stoffen, producten en diensten levert aan vooral een stedelijk gebied (Mougeot, www.RUAF.org).

Het sociale aspect en het milieu-aspect zijn belangrijk bij stadslandbouw; mensen uit de wijk ontmoeten er elkaar, en geproduceerd voedsel maakt minder kilometers naar de consument (Mougeot, 2000). Reeds het 1987 Brundtland-Report voor de Verenigde Naties over duurzaamheid bespreekt het als een optie om zowel armoede als afval te beperken.

Typische vormen van stadslandbouw zijn moestuinen, gemeenschappelijke tuinen, en de stadsboerderij (Five Borough Farms, 2017), maar ook achtertuinen en daktuinen worden ertoe gerekend. (FAO. 1996) Zo ging de Rotterdamse stadsboerderij ‘Uit je eigen stad’ op braakliggende gronden commercieel een breed palet aan voeding (groenten, fruit, vis, kippen) kweken en verkopen, oa in hun eigen restaurant. Stadslandbouw is doorgaans kleinschalig.

Vertical Farming wordt beperkter opgevat dan urban agriculture. Beide kunnen onderdeel zijn van het stedelijke economische en ecologische voedsel system, urban food ecosystem (Martellozzo et al., 2014). Echter, bij Vertical Farming is de sociale functie minder expliciet dan bij urban agriculture. Het wordt primair gekoppeld aan efficiënte plantaardige voedselproductie, op daken en in gebouwen in bewoonde gebieden (Despommier, 2009). De Vertical Farming-technologie is van een hoger peil dan bij stadslandbouw. Dat de Staay Food Group een Vertical Farm opzet op een industrieterrein in Dronten voor Duitse afnemers past echter niet bepaald in het beeld, van zowel stadslandbouw als vertical farming, dat zo’n vestiging ligt in of nabij de stad waar producten worden afgezet.


Stadslandbouw Rotterdam Uit je eigen stad
Stadslandbouw Rotterdam Uit je eigen stad 

Vertical Farming niet-landgebonden

Een tweede onderscheid is landgebonden tegenover niet-landgebonden landbouw. Europees landbouwbeleid is sterk gericht op landgebonden voedselvoorziening. Grote voedselgewassen, zoals graan en mais zijn landgebonden. Glastuinbouw en de intensieve veehouderij zijn tussenvormen, want veel groenten, bloemen en planten groeien niet in de grond, maar hebben wel een flink areaal nodig, terwijl dat de meeste varkens in stallen opgroeien. De verbouw van soja en maïs voor veevoer kost wel weer veel ruimte.

Vertical farming zou niet-landgebonden zijn, maar juist passen in bebouwde en bewoonde omgevingen. Dat zou land vrij maken voor natuurontwikkeling, of, bij grootschalige inzet, tenminste de druk op de planeet verlichten. Die vroege, grootse claim wordt inmiddels nogal betwist.

Vertical farming, Zfarming en Indoor Farming

Vertical farming lijkt meer verwant met Zfarming of Indoor farming. Denk aan containerteelt, de Plant Factory, de klimaatkamer, en de warehouse farm.

Zfarming staat voor Zero-acreage farming, alle gebouw-gerelateerde vormen van stadslandbouw. Het omvat daktuinen, dakkassen, eetbare groene muren, ondergronds, en gebouw geïntegreerde landbouw (Specht et al, 2014).

Daktuin Parijs

Indoor farming is een teeltmethode voor planten of gewassen, vaak grootschalig, en altijd binnen een gebouw. Doorgaans worden hydrocultuur en kunstlicht gebruikt om planten te voorzien van voldoende licht en nutriënten (MaximumYield Inc., 2017).

Belangrijke onderwerpen zijn dan het management van water, energie, CO₂, en substraat, voedselveiligheid en –kwaliteit, en architectuur, ontwerp, regionale voedselketens, financiering, en rendement. of de gecongroleerde. (Specht et al, 2014).  Dergelijke gesloten plant productie systemen kunnen echter ook op de schaal van een (bedrijfs-)restaurant of supermarkt worden, zoals de schaalbare systemen van REVEB.

Hiermee komen we uit op de volgende omschrijving van vertical farming:

Vertical farming staat voor het produceren van planten, vooral ten behoeve van voedselvoorziening of grondstof, in een volledig gesloten, gecontroleerde omgeving, waarbij gebruik wordt gemaakt van geavanceerde teeltmethoden, zoals gestapelde (hydroponics) teeltlagen, aangestuurde verlichting (LED), geavanceerde klimaat/luchtbehandeling, en plantgroeisystemen (CO₂, voeding).

Deze omschrijving past die van de Association for Vertical Farming. Velen voegen de combinatie van ontwerp van gebouw en boerderij tot meerlaagse gebouwen in steden aan deze omschrijving toe (Kalantari et al., 2017). Dit zou de teelt in containers en in high-tech glastuinbouw uitsluiten.


Meer informatie:

  • Despommier, D. (2009) The rise of vertical farms. Scientific American Vol. 301, Nr. 5, pp. 80-87
  • FAO. (1996) What is UA? EN: Urban agriculture: an oximoron? In: The state of food and agriculture, pp 43-57. )
  • Urban Agriculture in New York City. Five Borough Farms. (2017)
  • Kalantari, F., Mohd Tahir, O., Mahmoudi Lahijani, A., & Kalantari, S. (2017). A Review of Vertical Farming Technology: A Guide for Implementation of Building Integrated Agriculture in Cities. Paper presented at the Advanced Engineering Forum.
  • Martellozzo, F., Landry, J. S., Plouffe, D., Seufert, V., Rowhani, P., & Ramankutty, N. (2014). Urban agriculture: a global analysis of the space constraint to meet urban vegetable demand. Environmental Research Letters, 9(6), 064025.
  • Mougeot Luc J.A. Urban Agriculture: Concept and definition 
  • Urban agriculture: definition, presence, potentials, risks and policy challenges. Mougeot LJA (2000) In: Bakker N, et al (eds) Growing cities, growing food: urban agriculture on the policy agenda. International Development Research Centre. Cities Feeding People Series Report 31. Ottawa
  • Specht Specht, K., Siebert, R., Hartmann, I., Freisinger, U. B., Sawicka, M., Werner, A., Dierich, A. (2014). Urban agriculture of the future: an overview of sustainability aspects of food production in and on buildings. Agriculture and Human Values, 31(1), 33–51.

Vertical Farming