Vertical Farm, Bron Flickr US Department of Agriculture

Vertical farms zie je tegenwoordig overal verschijnen. Er lijkt eerder sprake van 'technology push', dan dat er vanuit de behoeften van de markt of de eindconsument van voedsel gedacht wordt. Waar boerderijen en glastuinbouwbedrijven voorheen vooral gefinancierd werden met familiekapitaal of bankleningen, vindt er nu ook een instroom plaats van durfkapitaal, impact fondsen en verticaal integrerende groothandels, verwerkende bedrijven en retail outlets. Er moet nogal wat beloofd worden in een pitch: geleidelijke verandering is niet voldoende. Het moet gaan om schoksgewijze verandering: game changing technology met een disruptieve impact.  

De vraag is welke waarde proposities met vertical farming geassocieerd worden, en of deze waardeproposities onderscheidend genoeg zijn om de vaak hogere kosten van gestapelde voedselproductie te compenseren. Ons huidige voedselsysteem wordt gekenmerkt door kostenreductie die is mogelijk gemaakt door schaalvergroting in combinatie met logistieke optimalisatie voor de bediening van geografisch gespreide afzetmarkten. De activiteiten rond toelevering, productie en distributie zijn geclusterd. Er is sprake van een grote mate van specialisatie en standaardisatie,.

Hoewel dit systeem leidt tot jaarrond beschikbaarheid van betaalbare versproducten, zijn er ook nadelen. Het gaat om bulkproducten zonder veel toegevoegde waarde voor specifieke groepen consumenten. Er is sprake van kwetsbaarheid van de logistieke keten  en gebrek aan transparantie in die keten. En er is sprake van kwaliteitsverlies. De keuze is beperkt voor een aantal makkelijk te transporteren variëteiten terwijl de consument open staat voor verbreding en verdieping van het aanbod. Daarbij komt dat lange ketens kwetsbaar zijn voor internationale spanningen in het handelssysteem, voor terroristische dreiging, en voor digitale obstructie. aanvallen.

Steeds meer steden, regio’s en landen streven naar decentralisatie van de productie en een minimale vorm van zelfvoorzienendheid. Interessant is dat vanuit korte ketenperspectief zowel de gangbare als de biologische sector tot het regime behoren dat opgeschud moeten worden, voor zover de biologisch sector is meegegaan in de schaalvergroting, standaardisatie en het internationale perspectief op afzet en inkoop.

Strategische oriëntaties

Uit onderzoek blijkt dat er vijf waarde creërende strategieën zijn voor stadslandbouw initiatieven. Dit geldt voor alle vormen van stadslandbouw, onderstaand gaan we vooral in op Vertical Farming.


Vijf waarde creërende strategieën