Voordat je op onderzoek uitgaat, is het goed om te bedenken wat voor soort(en) informatie je nodig hebt. Er zijn veel verschillende soorten informatiebronnen die elk weer andere kenmerken hebben:


  • Vakbladen (of professionele tijdschriften): geven in hun artikelen korte, toegankelijke beschrijvingen van onderzoek, praktische innovaties of ontwikkelingen bij bedrijven, informatie over evenementen, interviews, etc.; worden vaak geschreven door journalisten.
  • Artikelen in wetenschappelijke tijdschriften: geschreven door onderzoekers; geven een beschrijving van uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek, vaak in het Engels en met veel moeilijk toegankelijk jargon. Wetenschappelijke tijdschriften hanteren een strikte procedure (peer review) om de kwaliteit van hun artikelen te waarborgen.
  • Rapporten: zijn verslagen van resultaten van onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van een bedrijf of overheidsinstantie. Voorbeelden zijn rapporten van Wageningen Universiteit & Research (WUR), Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) of het Louis Bolk Instituut.
  • Beleidsstukken en regelgeving: geven informatie vanuit (semi-)overheidsinstellingen.
  • Boeken: kunnen naslagwerken zijn, studieboeken of verzamelingen van bijdragen van verschillende auteurs over een bepaald thema. Ze kunnen het resultaat zijn van (wetenschappelijk) onderzoek, maar ook de persoonlijke visie van de schrijver(s) centraal stellen.
  • Nieuws (gedrukte kranten, online): geven actuele informatie, ontwikkelingen, opinies, vaak ‘uit tweede hand’. Afkomstig van kranten of nieuwssites, maar nieuwsberichten komen ook voor op andere websites.
  • Posts op sociale media, blogs: geven vaak een persoonlijke invalshoek op ontwikkelingen en thema’s.
  • Websites: geven diverse informatie, al dan niet commercieel van aard.

Daarnaast kun je onderscheid maken in het type bron waarin de informatie aangeboden wordt:

  • Tekst
  • Afbeelding
  • Videomateriaal
  • Lesmateriaal
  • Statistische informatie
  • etc.

In de praktijk zul je vaak meer dan één soort of type bron gebruiken.

Tip

Soms is het moeilijk vast te stellen met wat voor soort bron je te maken hebt. Kijk in dat geval wat beter naar de auteur, de uitgever, het tijdschrift of de organisatie achter de bron en google de naam om er meer over te weten te komen.

Opdracht

Maak de volgende quiz om je kennis over de kenmerken van verschillende soorten informatiebronnen te testen. Kies tussen waar of niet waar.


1. Rapporten zijn verslagen van onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek.

Waar of niet waar?

 Feedback

Niet waar, want het onderzoek wordt gedaan in opdracht van bedrijven of overheidsinstellingen. Het onderzoek is dus niet onafhankelijk.


2. Informatie over de ontwikkeling van nieuwe technologieën door bedrijven vind je in vakbladen. 

Waar of niet waar?

 Feedback

Waar, want vakbladen richten zich in eerste instantie op professionals en bieden een platform aan bedrijven om hun laatste innovaties onder de aandacht te brengen.


3. Wetenschappelijke tijdschriften bevatten alleen informatie die vooraf op kwaliteit is beoordeeld. 

Waar of niet waar?

 Feedback

Waar. Bijdragen voor wetenschappelijke tijdschriften worden vooraf beoordeeld door de redactie en door enkele experts in het veld (peers) op hun kwaliteit. Vaak moet(en) de schrijver(s) hun tekst dan nog aanpassen voordat het wordt geaccepteerd. Dit proces heet peer review. Dit betekent overigens niet dat alle informatie in wetenschappelijke artikelen ook waar hoeft te zijn.


4. Voor nieuws raadpleeg je kranten.

Waar of niet waar?

 Feedback

Niet waar, want online nieuwssites, sociale media en andere websites kunnen ook nieuws publiceren. 


5. Artikelen in vakbladen worden geschreven door vakexperts.

Waar of niet waar?

 Feedback

Niet waar. Het kan zeker voorkomen dat artikelen in vakbladen worden geschreven door experts uit het vakgebied, en het ene vakblad is het andere niet, maar meestal worden artikelen in vakbladen geschreven door journalisten zonder specifieke achtergrond in het vakgebied.