Gewas: Rhododendron

Wetenschappelijke naam: Exobasidium japonicum

Groep: Schimmels

 
 
Symptomen. Zonder en met sporen op het blad.Symptomen


Klik op de afbeelding voor een vergroting.

© Copyright WUR, NVWA (PD), DLV, KAD, Landbrugsinfo

Herkenning

De ziekte dankt de naam oortjesziekte aan het feit dat de bladeren opgezwollen en gekromd uitgroeien. In een later stadium worden de misvormde bladeren bedekt met wit poeder.

Kenmerkend zijn de bladverdikking en de kromming van het blad waarbij de randen naar boven gekeerd zijn. De opzwellende bladeren gaan er bleekgroen en glazig uitzien. Bij Rhododendron zijn de bladeren bovendien roodachtig verkleurd. Later zijn de bladeren wit bepoederd door sporen die door de schimmel aan het bladoppervlak zijn geproduceerd. Nog later verdrogen ze en worden ze bruin. Tenslotte vallen ze af.

De ziekte komt in verschillende maten van hevigheid voor. Soms is slechts een enkel blad of slechts een deel ervan aangetast. Daarnaast kunnen ook alle bladeren van een scheuttop misvormd zijn. Deze vormen dan met elkaar een min of meer bolvormige rozet.

Ook uitlopende bloemknoppen kunnen door de schimmel worden aangetast. Ze veranderen in een onregelmatige gal met een witte glans. Bij een zware aantasting worden struiken gedeeltelijk ontbladerd en gaan er veel bloemen verloren.

Ook op de Rode bosbes (Vaccinium vitis-idaea) komt ook een Oortjesziekte voor. Deze wordt veroorzaakt door de Vossenbesbladgast (Exobasidium vaccinii), die op geen enkele andere plant voorkomt. De symptomen en levenscyclus zijn gelijk aan die van de Azaleabladgast.

Levenswijze

De schimmel overwintert als spore op takken en knopschubben. In het voorjaar ontkiemen de sporen en dringt de schimmel het weefsel van uitlopende bladeren en bloemen binnen. De schimmel zorgt voor vele celdelingen in het sponsweefsel (onderste helft blad). Doordat de nieuwe cellen zich bovendien abnormaal vergroten, groeit het blad sterk misvormd uit.

In de zomer worden door de schimmel dichtbij het bladoppervlak sporendragers gevormd. Deze groeien tussen de cellen door naar buiten. Er worden zeer veel sporen geproduceerd die zich verspreiden door water, wind, mens of dier. Infectie van plantenweefsel vindt pas weer in het voorjaar plaats. De schimmel kan namelijk alleen jonge plantendelen binnendringen.

Maatregelen
  • Uitgaan van gezond plantmateriaal.
  • Minder vatbare cultivars kiezen.
  • Aangetaste delen afplukken en afvoeren. Dit moet gedaan worden voordat het witte poeder op de bladeren verschijnt.