Gewas: Iris

Wetenschappelijke naam: Ditylenchus destructor

Groep: Aaltjes 

Aaltjesziek iris: aantasting wortelkrans.

Aaltjesziek iris: aangetaste bol met donkergekleurde strepen vanuit de wortelkrans.

Klik op de afbeelding voor een vergroting.
© Copyright PPO, NVWA (PD), DLV, KAD, Landbrugsinfo

 

Herkenning

Bij het rooien zijn zieke bollen te herkennen doordat de wortelkrans enigszins is ingezonken en iets donkerder gekleurd dan normaal.

Op de buitenste bolrok zijn een of meer strepen te zien, die vanuit de wortelkrans naar boven uitstralen (foto 2). De kleur van het zieke weefsel varieert van donker grijsbruin tot zwart en neigt soms plaatselijk naar groen. De strepen breiden zich tijdens de bewaring waaiervormig zijwaarts en naar boven uit. De binnenkant van de bolrokken wordt het sterkst aangetast, zodat op dwarsdoorsnede donkergekleurde concentrische ringen te zien zijn. De loofbladeren en wortels worden niet aangetast. Zwaar aangetaste bollen verdrogen tijdens de bewaring bij 30 °C en worden 'mummies'.

  

Levenswijze

Verspreiding van de aaltjes vindt plaats via ziek plantgoed, besmette grond en machines voor planten en grondbewerking. Opslag van waardplanten en vruchtwisseling met andere gewassen bepalen in belangrijke mate de overlevingskans in de grond. De aaltjes overleven niet langer dan 1 jaar in zandgrond en 2 jaar in zavelgrond.

Er is een groot aantal waardplanten bekend. Dat betreft bol- en knolgewassen als aardappel, Colchicum, krokus, gladiool, dahlia, hyacint, Liatris, Oxalis, Tigridia en een aantal tulpensoorten, maar ook onkruiden als paardenbloem, akker-ereprijs en weegbree.

Zieke bollen komen niet op of geven een zwakkere plant. Het destructoraaltje kan in gedroogde toestand een warmwaterbehandeling van de bol overleven.

Maatregelen
  • een vruchtwisseling toepassen van ten minste 1 op 3, ook met andere vatbare gewassen;
  • aangetast plantgoed een warmwaterbehandeling geven van 2 uur bij 45°C na de noodzakelijke voorbehandeling; 1-4 weken 20-23°C waarna 24 uur voorweken. De behandeling in ieder geval binnen een maand na de oogst uitvoeren. Verspreiding van Fusarium voorkomen volgens geldende adviezen. De bloemproductie wordt door de behandeling niet ongunstig beïnvloed;
  • bij aangetaste leverbaar en bij kleine bolmaten cultuurkook toepassen van 2,5 uur bij 43,5°C. Geef 1-4 weken 20-23°C vooraf. Koken binnen 4 weken na rooien.