6.3.1 ontwikkeling biologisch areaal en aantal bedrijven 

  • Het biologisch beteeld areaal schommelde lange tijd tussen de ruim 50.000 en 55.000 ha. (inclusief areaal in omschakeling), maar groeit sinds 2015 aanmerkelijk. Eind 2018 was het aantal landbouwbedrijven ten opzichte van 2017 weer met 4,1% gegroeid, in 2019 met 3,3%. Wel lijkt de groei in 2018 af te vlakken:  het aantal omschakelaars was eind 2016 245, eind 2017 180, eind 2018 161 en eind 2019 124. 
  • De groei zat in 2016 en 2017 vooral bij de dierlijke sector (melkvee, varkenshouderij, leghennen), maar in 2017 ook in de akkerbouw en vollegrondsgroenten en de teelt van voedergewassen. In 2018 groeiden vooral akkerbouw en vollegrondsgroenten, en in de dierlijke sector alleen pluimvee. 
  • In 2017 groeide het areaal sterker dan het aantal bedrijven. Dat kwam door een groeiend aantal grote omschakelaars en doordat al bestaande biologische bedrijven extra grond in omschakeling nemen. De groei zat dus ook in de schaal van de bedrijven. Deze trend is in 2018 niet zichtbaar, maar zet door in 2019. Bio-bedrijven zijn gemiddeld iets groter dan gangbare: 36 ha., tegenover gangbaar 32 ha. (SKAL).

ontwikkeling 2014 - 2019 


201420152016201720182019

ha. bio incl. in omschakeling

55.93859.12061,76569.51671,35175,205
Bedrijven bio incl. omschakelaars160018011831193020102076

 % areaal bio Nederland 


3,03,13,33,44,04,3

 % areaal bio EU    



5,76,27,07,7



Nederland heeft een relatief klein aandeel biologische landbouw, met 4,0% in 2018 (inclusief areaal in omschakeling). In de EU als geheel was dit in 2018 7,7% (een groei van 7,6 % t.o.v. 2017). In omringende landen is het aandeel biologisch hoger dan in Nederland: België 6,8%, Duitsland 9,1%, Frankrijk 7,3%, Denemarken 9,8%. Tsjechië, Estland, Zweden en Oostenrijk scoren boven de 10%; Oostenrijk is EU-koploper met 24,7% (aandeel bio van areaal totaal, waarschijnlijk zonder ha. in omschakeling). In al deze landen groeit het aandeel bio snel; top-3 van de groeiers waren in 2018 Spanje, Frankrijk en Duitsland (cijfers FIBL).

Gezien het relatief lage percentage bio in Nederland en de sterk groeiende vraag (volgende dia) lijkt er volop ruimte voor verdere groei.

Voor een overzicht van de ontwikkeling van de biologische landbouw in de EU zie Organic in Europe at a Glance 2018 (IFOAM-EU) ,wereldwijd zie The World of Organic Agriculture 2018 (FIBL)


ontwikkeling biologische landbouw Vlaanderen

In Vlaanderen is het aandeel biologische landbouw met 1,4% van het landbouwareaal (2019) relatief klein. Er zit wel de groei In: ten opzichte van 2018 is het aantal bedrijven in 2019 gegroeid met 9% en het areaal met 10%. Ook de consumptie van bio-producten groeide met 4%, naar een marktaandeel van 2,6%.

Het beeld van de bio-landbouw in heel België is veel gunstiger: 6,9% van het areaal was in 2019 biologisch, met een groei van 5,4% van 2018 op 2019. 90,7 % van het bio-areaal bevindt zich echter in Wallonië.

Voor de ontwikkeling van de bio-landbouw in Vlaanderen in 2019 en voorgaande jaren zie rapport de biologische landbouw 2019 .

6.3.2 ontwikkeling afzet biologisch


Ook de omzet van bio-producten groeit de afgelopen jaren flink. Tussen 2006 en 2016 verdrievoudigde de omzet van biologische producten. Het totaal aandeel biologisch in de afzet van levensmiddelen is eind 2018 gestegen naar 4,7%, de groei van de totale omzet biologisch was in 2018 8,4%, naar in totaal ruim anderhalf miljard euro.

 W.b. volume en omzetgroei lopen de supermarkten voorop. In 2018 was de groei van de omzet biologisch hier 8,2%. In 2019 is deze groei wat afgevlakt, naar 4,9% (ten opzichte van 4,3% groei van de totale groei van de omzet van de supermarkten).

 Vanaf 2016 is de afzet via Foodservice (bezorgdiensten, catering e.d.) sterk gegroeid. De biologische speciaalzaken verliezen echter geleidelijk marktaandeel. 

groeiverwachtingen

Bionext verwachtte op grond van de cijfers 2018 voor de komende 5 jaar opnieuw een verdubbeling van de omzet biologisch. Een marktaandeel van rond de 10% lijkt bij voortzetting van de ontwikkeling t.m. 2018 rond 2025 haalbaar. https://bionext.nl/wat-doen-we/onderzoek/trendrapporten/ De wat afvlakkende groei in 2019 paste niet in deze trend, In 2020, in de periode van de Corona-crisis, was de groei van de afzet van biologisch echter stormachtig. Het is nog afwachten wat dit voor de totale ontwikkeling over dat jaar gaat betekenen.

In 2020 heeft de Europese Commissie in de Green Deal het doel vastgelegd om in 2030 op 25% biologische landbouw uit te komen. Dat kan alleen lukken als de afzet van biologische producten ook op dat aandeel uit gaat komen. Dat is nog een heel grote opgave. Er wordt nagedacht over een  stimuleringsbeleid, gericht op zowel het aanbod als de vraag. Dit wettigt de verwachting van een verdere groei in de komende 10 jaar.

Gezien de groei in de omzet dreigen er aanbod-tekorten en een groeiende afhankelijkheid van import van biologische producten; dit terwijl Nederland voor een aantal -primaire- producten ook exportland is. De afzet binnen de totale EU was in 2017 36,3 miljard euro, een groei van 19 % (wereldwijd 33 %). De exportkansen zijn dus aanzienlijk.